skip to Main Content

Minister Stientje van Veldhoven (Milieu) kreeg tijdens het VNPI Jaardiner een presentatie over de VR-bril .

VR-training raffinaderij-operator verkleint kans op incident

Virtual reality (VR) training draagt bij aan het verder verkleinen van het risico op incidenten in raffinaderijen. Raffinaderij-operators die voor veiligheid behalve in de praktijk ook in een virtuele omgeving worden getraind, zijn beter voorbereid op het uitvoeren van hun taken. Volgens Jean Godts, veiligheidsverantwoordelijke bij Total Group, is dat de voornaamste uitkomst van de proef met een VR safety-tool bij de Total raffinaderij in Antwerpen. De proef vond plaats op initiatief van Concawe, dat als Europese kennisorganisatie van de branche streeft naar het verder verminderen van het aantal incidenten bij raffinaderijen.

Concawe beschouwt VR-training als een uitstekend hulpmiddel om beginnende process operators snel en gedegen vertrouwd te maken met het uitvoeren van hun taken zoals monsteren en veiligheidsinspecties in raffinaderijen. Voordeel van VR-training is dat trainees niet meteen al de raffinaderij in hoeven voor het aanleren van risicovolle veiligheidshandelingen, maar veiligheidsrisico’s leren herkennen in een virtuele omgeving.

Simulatie met VR-bril

Voor het ontwikkelen van zo’n trainingssysteem voor de raffinagesector, riep Concawe de hulp in van Cineon Training. In samenwerking met de University of Exeter ontwikkelt dit Britse bedrijf simulatie-trainingstools voor diverse high risk-industrieën. De VR-trainingstool die Cineon Training met financiering van Concawe voor de raffinagesector ontwikkelde, monitort via een VR-bril de oogbewegingen (VR eye-tracking) van de trainee en registreert zo hoe snel deze onveilige situaties herkent. Trainees krijgen na iedere trainingssessie aan de hand van analyse van hun oogbewegingen direct feedback over hun prestaties en over hoe ze hun manier van waarnemen en handelen tijdens een inspectie verder kunnen bijschaven.

Gedragstraining

“Het is allereerst een gedragstraining” licht bij Cineon Training senior consultant Toby de Burgh de trainingstool nader toe. “In een virtuele omgeving leert het trainees net zo efficiënt naar complexe installaties te kijken als ervaren operators doen tijdens een echte veiligheidsinspectie en daarbij heel goed zijn in het snel spotten van situaties die potentieel tot een incident zouden kunnen leiden.” De virtuele trainingsomgeving bevat hiervoor ook dezelfde stimuli-dichtheid als die operators aantreffen bij inspecties in de werkelijkheid. Het gaat daarbij om twaalf verschillende foutstatus-situaties die zich in een willekeurige volgorde aan de trainee kunnen voordoen, van een haperende klep en defecte meter tot een lekkage en losse bout. Met handcontrollers kan de trainee ook daadwerkelijk ingrijpen in de virtuele werkelijkheid.

Operators enthousiast

Voor het vergaren van de data en het maken van foto’s nodig voor het ontwikkelen van de trainingstool-software, reisde een Cineon-ploeg vorig jaar oktober af naar de Antwerpse Total-raffinaderij. Deze werkte volledig mee aan het project. Operators die er de VR-bril vervolgens uitprobeerden, reageerden stuk voor stuk enthousiast. “Het virtuele beeld weerspiegelt voor honderd procent de werkelijkheid,” benadrukt ook Jean Godts deze belangrijke uitkomst van de proef. Met de VR-bril op hoort de trainee ook wat die in het echt op de werkvloer zou horen. “Geluid is ook essentieel voor een pakkende werkervaring”, verduidelijkt Cineon-consultant De Burgh.

Versneld leren

Hoewel de proef bij Total in Antwerpen hiervoor nog niet voldoende data heeft opgeleverd om dit met zekerheid te kunnen stellen, verwacht De Burgh dat de VR-tool ook trainingstijd bespaart doordat de trainees er versneld mee kunnen leren waar ervaren operators in de praktijk jaren over deden. “De tool is juist bedoeld om het trainingsproces te versnellen, op basis van onderzoek van de University of Exeter naar het opvoeren van het tempo van het leerproces van leerling tot expert.” Een voordeel van de tool is dat trainees naast officiële trainingen er ook zelf extra mee kunnen oefenen in bijvoorbeeld een werkpauze. Maar De Burgh benadrukt ook dat de tool complementair blijft aan training in de praktijk. “Het oefenen van veiligheidsinspecties in de raffinaderij zelf blijft natuurlijk nodig.” Godts van Total denkt ook dat de tool tijdswinst oplevert doordat een VR-training gewoon in het leslokaal kan plaatsvinden. “De trainee mag fouten maken en iedereen kan er samen uit leren. En de trainees hoeven er niet iedere keer de werkvloer voor op, dus ze hoeven ook niet telkens eerst veiligheidskleding aan te trekken.”

Bruikbaar voor hele sector

Godts vertelt dat de Antwerpse Total-raffinaderij de VR simulation tool (een pc, VR-bril en handcontrollers) inmiddels zelf heeft aangekocht van Cineon en de VR-training binnenkort gaat inplannen in het opleidingstraject van nieuwe operators. Bij Cineon Training licht De Burgh toe dat de tool in principe bruikbaar is in de hele raffinagesector. “Het systeem is bedoeld als een generieke training voor het identificeren van veiligheidsrisico’s die zich in iedere raffinaderij kunnen voordoen.” Gelet op de voordelen ervan heeft hij er alle vertrouwen in dat de hele sector ook daadwerkelijk gebruik gaat maken van VR-training. Wel verwacht hij dat raffinaderijen de nieuwe tool eerst ieder voor zich zullen willen testen in een controlegroep. Grootschalige toepassing ervan zal daarom volgens hem nog een jaar of vijf op zich laten wachten.

Breed toepasbaar

Godts onderschrijft dat de tool breed toepasbaar is. “Een raffinaderij is een raffinaderij. Overal kom je er dezelfde leidingen, compressoren en pompen tegen, dus een veiligheidsrondgang is overal ook min of meer gelijk.” Hij vertelt dat Total elders in Europa ook een paar testsessies zal houden: “Ik ga er dus vanuit dat de tool in een volgende stap ook bij Total-raffinaderijen buiten Antwerpen zal worden uitgerold.”

Minister van Veldhoven
Tijdens het VNPI Jaardiner maakte minister Stientje van Veldhoven (Milieu) kennis met de VR-techniek. Zij kreeg een presentatie over de werking van de VR-bril.

 

 

×Close search
Zoeken