skip to Main Content

Porthos: CO2-reductie door opslag in lege gasvelden

Porthos staat voor Port of Rotterdam CO₂ Transport Hub and Offshore Storage en is een initiatief van Havenbedrijf Rotterdam, Energie Beheer Nederland en N.V. Nederlandse Gasunie. Het biedt bedrijven in het Rotterdamse havengebied de mogelijkheid om de CO2-uitstoot te verminderen. Voor de raffinage industrie is dit een essentieel project de Nederlandse klimaatdoelstellingen te kunnen behalen. 

Porthos staat voor Port of Rotterdam CO₂ Transport Hub and Offshore Storage en is een initiatief van Havenbedrijf Rotterdam, Energie Beheer Nederland en N.V. Nederlandse Gasunie. Het biedt bedrijven in het Rotterdamse havengebied de mogelijkheid om hun CO2-uitstoot te verminderen voor de periode waarin zij de transitie naar biobased, hernieuwbaar of circulair nog niet gemaakt hebben. En zo een bijdrage te leveren aan het behalen van de Nederlandse klimaatdoelstellingen.

In 2030 moet de uitstoot van broeikasgassen met 49% zijn teruggedrongen ten opzichte van 1990. Om deze klimaatdoelstellingen te halen is het van belang de CO₂-uitstoot op de korte en middellange termijn te reduceren. Dat kan onder meer met de afvang van CO₂ bij de industrie, om deze vervolgens te gebruiken of ondergronds op te slaan, beter bekend als Carbon Capture Utilisation and Storage (CCUS), vertelt Sjaak Poppe, woordvoerder energietransitie bij het Havenbedrijf Rotterdam N.V.

De industrie in het Rotterdamse havengebied is verantwoordelijk voor ruim 16% van de Nederlandse CO2-uitstoot. Er wordt dan ook intensief gezocht naar manieren om die uitstoot terug te brengen. “Met CCUS kunnen de chemische sector, waterstofproducenten en raffinaderijen de impact van hun productie op korte termijn aanzienlijk verminderen, terwijl ze gelijktijdig werken aan innovaties van hun productieprocessen”, aldus Poppe. “Doordat dit systeem door verschillende bedrijven kan worden gebruikt, zijn er bovendien flinke kostenvoordelen te behalen ten opzichte van op zichzelf staande projecten.”

Verzamelleiding

De CO2 die Porthos gaat transporteren en opslaan is afkomstig van industrie die veel CO2 uitstoot. “Dan kun je bijvoorbeeld denken aan bedrijven die waterstof uit aardgas produceren (grijze waterstof) en CO2 als restproduct uitstoten”, licht Poppe toe. Deze bedrijven gaan CO2 afvangen en leveren aan een verzamelleiding van ruim 30 kilometer lengte. Deze leiding zal door het Rotterdamse havengebied in de bestaande leidingstrook langs de A15 gaan lopen, vanaf Vondelingenplaat via de Botlek tot aan de Maasvlakte.

In een compressorstation op de Maasvlakte wordt de CO2 vervolgens op druk gebracht en via een onderzeese pijpleiding naar een platform in de Noordzee, op zo’n 20 kilometer uit de kust, getransporteerd. Vanaf dit platform wordt de CO2 in een leeg gasveld gepompt, ruim 3 kilometer onder de Noordzee. “In dit gasveld kan 37 miljoen ton CO2 worden opgeslagen. We verwachten de eerste jaren van het project jaarlijks 2 tot 2,5 miljoen ton CO2 op te slaan. Mocht in de toekomst meer opslagruimte nodig zijn, dan zijn er nog voldoende andere lege gasvelden hiervoor beschikbaar.”

Naast opslag van CO2 kijken ze in Rotterdam ook naar mogelijkheden om deze nuttig te gebruiken. Zo gebruiken Zuid-Hollandse glastuinbouwers nu al CO2 van de Rotterdamse industrie om planten sneller te laten groeien. “Ook de frisdrankindustrie neemt CO2 af, voor de productie van koolzuurhoudende dranken. Dit zijn echter relatief geringe hoeveelheden afgezet tegen de uitstoot”, aldus Poppe.

Planning

Op dit moment bevindt Porthos zich in de voorbereidende fase. Tot nu toe zijn samenwerkingsovereenkomsten gesloten met ExxonMobil, Shell, Air Liquide en Air Products. En nog steeds kunnen bedrijven zich hiervoor aanmelden. Dit jaar zullen transport- en opslagcontracten worden gesloten met de deelnemende bedrijven. “Op basis van deze contracten kunnen deze bedrijven SDE++-subsidie aanvragen.”

Als de subsidieaanvraag is gehonoreerd, kan definitief worden besloten het systeem voor CO2-afvang, -transport en -opslag  te realiseren. De verwachting is dat dit besluit in de loop van 2021 wordt genomen. “Daarna kan de eerste schop de grond in. Naar verwachting kan het systeem dan eind 2023 in gebruik worden genomen”, aldus Poppe. “We zijn ook in gesprek om te kijken of industrie uit andere regio’s en landen kan aanhaken. Denk aan de chemische industrie in Zeeland (Terneuzen, Vlissingen), Limburg (Chemelot) en het havengebied van Antwerpen en het Ruhrgebied. Voor subsidiemogelijkheden daarvoor kijkt Porthos ook richting de Europese Unie”, besluit Poppe.

×Close search
Zoeken