skip to Main Content

Column Erik Klooster, directeur VNPI: De tweede helft 

Na een periode van rust is iedereen weer volle bak begonnen aan de tweede helft van het Klimaatakkoord. Heel veel mensen hebben keihard doorgewerkt. Zowel aan de industrie als aan de mobiliteitskant en al helemaal bij de planbureaus. Op 28 september gaan we zien waar we precies staan na de eerste helft. 

Ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: ik deel het negatieve sentiment rondom het Klimaatakkoord niet. Ik krijg zelf veel energie van de plannen die er zijn en die nu in versneld tempo worden geanalyseerd en worden doorgerekend. Toegegeven, het is soms licht chaotisch. Maar als iets duidelijk is geworden in de eerste helft, is het dat er in Nederland heel veel mogelijk is. Nederland is bij uitstek goed gepositioneerd om de transitie zowel aan de industrie- als aan de mobiliteitskant beter te doen dan andere landen. En het ministerie verdient lof en credits om dat met alle betrokkenen te willen doen. Soms duurt het wellicht wat langer als je dat met zijn allen doet – maar de waarde van het Klimaatakkoord moet ook over langere periode worden bekeken. Was het niet één van de lessen uit het eerste Energieakkoord dat zonder breed draagvlak een akkoord minder ver reikt? Voor wat betreft 28 september; natuurlijk liggen er nog geen definitieve plannen, die optellen tot -49%, maar wie had gedacht dat dat realistisch was?  

We zijn inmiddels volop begonnen met de tweede helft van het Klimaatakkoord en vaak is de tweede helft het meest spannend om te kijken. Ik heb zelf al jaren een seizoenskaart bij mijn club Excelsior en zit daar om de week met mijn zoon en schoonvader en daar mopperen we in de rust ook wat af. Overigens vaak terecht, want bij vlagen is het voetbal niet om aan te gluren. Maar de balans maken we pas aan het eind van seizoen op. En altijd beslissen we om de kaart weer te verlengen. En met Excelsior hebben we de stijgende lijn te pakken. Overigens vooral omdat er sprake is van rust, stabiliteit en een langetermijnvisie.  

De vergelijking van Excelsior met het Klimaatakkoord gaat natuurlijk een beetje mank, maar ik heb mij wel verbaasd over de wat hijgerige berichtgeving vanuit sommige media. Zelfs het NOS journaal opende met: ’de onderhandelingen over het Klimaatakkoord zitten muurvast tussen industrie en NGO’s’. Ik heb niet veel naar buiten gebracht over hoe het aan die tafel is toegegaan, maar dat dit niet klopte, wil ik wel kwijt. Wat ik ook wel kwijt wil, is dat het natuurlijk niet makkelijk is. Want welk land denkt nou binnen drie tot zes maanden een kant-en-klaar plan op tafel te hebben waarbij zowel de gehele mobiliteit op de kop gaat als het totale industriële huis wordt verbouwd? Ik ken ze niet.  

Daarom breng ik graag enige nuance in het publieke debat rondom het Klimaatakkoord. Het is goed dat dit kabinet ambitieuze doelen heeft gesteld, maar de doelen strekken veel verder dan de doelen in andere landen en we halen deze doelen niet meer met kleine stapjes en bestaande techniek. Het positieve van het Klimaatkoord is dat wij gezamenlijk aan het uitdokteren zijn hoe die verbouwing eruit moet zien.  Veel is nog wel onduidelijk en veel moet verder worden uitgewerkt. Daar wordt momenteel door veel mensen vanuit NGO’s, ministeries en bedrijfsleven keihard aan gewerkt. Ook dat mag wel eens worden gezegd wat mij betreft! 

Een van de vragen waar ik nog mee worstel – en waarop hopelijk in de werkgroepen een antwoord wordt gevonden – is hoe te zorgen voor de juiste prikkels. Aan de industriekant moet er ongeveer 20 miljard euro geïnvesteerd gaan worden in CO2-reductie technieken op bestaande installaties. Die investeringen concurreren met investeringsprojecten in het buitenland. Verschillende studies, maar ook de inventarisatie vanuit de verschillende regiotafels, hebben laten zien dat het kan, maar dan moeten we wel zorgen dat die 20 miljard niet elders wordt geïnvesteerd. De vraag is dan ook: hoe zorgen we ervoor dat dit geld naar Nederland komt en houden we tegelijkertijd de kosten van energietransitie zo laag mogelijk? 

Daarom is het van belang te blijven letten op de verdeling van de kosten. Rutte III heeft aan de formatietafel gezorgd voor een pakket maatregelen waarmee zowel burger als bedrijfsleven erop vooruit gaan. Dit een integraal pakket, waar de kosten van het nu vastgestelde klimaatbeleid in opgenomen zijn.  Maar veel van de technieken die we moeten gaan gebruiken, moeten nog verder ontwikkeld worden en van sommige weten we pas hoeveel het kost als we ze gaan toepassen. Dus ook hier doorwerken en accepteren dat we niet nu al alles precies weten zou mijn advies zijn.  

Wat het Klimaatakkoord waard zal zijn? We gaan het zien in de tweede helft en de rest van het seizoen. Ik hoop in ieder geval stiekem op Europees voetbal, zowel bij Excelsior als bij het KIimaatakkoord. 

×Close search
Zoeken